Oude muziek zaal

Uitgelicht Concerten

De Matthäuspassion bij het Koninklijk Concertgebouworkest

De traditie van het Koninklijk Concertgebouworkest om op Palmzondag de Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach uit te voeren gaat terug tot 1899. In dat jaar voert Willem Mengelberg samen met het orkest en het Amsterdamse Toonkunstkoor op Palmzondag Bachs Passie uit: het begin van een jaarlijks ritueel dat Mengelberg zélf bijna een halve eeuw leidde. Ook zijn opvolgers hielden die traditie in stand.

 

In 1975 komt daarin verandering als het orkest Nikolaus Harnoncourt vraagt om voor het eerst op deze zondag de Johannes Passion uit te voeren. Het leidt tot heftige discussies. De  AVRO, die al sinds de jaren twintig elke Palmzondag de Matthäuspassion rechtstreeks vanuit het Concertgebouw uitzendt, weigert deze doorbreking van de traditie te acccepteren en zendt die middag een oudere opname van de Matthäuspassion uit.

 

Sindsdien wordt de Matthäus afgewisseld met de Johannes en staan ook modernere Passies op het programma, steeds met een andere dirigent.

 

Een bloemlezing uit het archief: van een oude Mengelberg opname uit 1936, via Nikolaus Harnoncourt, Riccardo Chailly en Ivan Fischer naar de uitvoering van dit jaar onder leiding van Philippe Herreweghe.

 

→Lees meer: de Matthäusweek op Radio 4 


Beluister

Het Zondagmiddagconcert: de Matthäuspassion door het Concertgebouworkest o.l.v. Philippe Herreweghe

Dit concert is nog 87 dagen te beluisteren in het

In de rijke Passietraditie van het Koninklijk Concertgebouworkest klonk vorig jaar omstreeks deze tijd Golgotha van Frank Martin.

Dit seizoen is weer gekozen voor Bachs Matthäus-Passion, net als voor een andere oude bekende: Philippe Herreweghe. De Belgische dirigent staat voor zijn eigen Collegium Vocale Gent waarmee hij kan lezen en schrijven. Het gezelschap keert na precies tien jaar weer terug bij het orkest.

De bas Thomas Bauer imponeerde al eerder met zijn vertolking van de Christus-partij, tenor Maximilian Schmitt debuteert als Evangelist.

Beluister ook het thema De Matthäuspassion bij het Koninklijk Concertgebouworkest

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel I - compleet
  2. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel II - compleet

Omroeparchief: Toonkunstkoor Amsterdam, Koninklijk Concertgebouworkest en diverse solisten o.l.v. Eugen Jochum

Dit concert is nog 53 dagen te beluisteren in het

Dirigent Eugen Jochum was tussen 1961 en 1963 samen met Bernard Haitink chefdirigent van het Concergebouworkest. Vanaf 1963 nam Haitink die rol alleen voor zijn rekening.

Aan een uitvoering van de Matthäus Passion met het orkest waagde hij zich echter nooit. Dat liet hij over aan Eugen Jochum en - vanaf 1975 -  aan Nikolaus Harnoncourt.

Deze opname onder leiding van Eugen Jochum stamt uit 1970: met als solisten o.a. Elly Ameling, Max van Egmond en Ernst Haefliger.

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel I - compleet
  2. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel II - compleet

Omroeparchief: de Matthäuspassion door het Concertgebouworkest o.l.v. Willem Mengelberg

Dit concert is nog 53 dagen te beluisteren in het

Het is 1870 als de wereldberoemde Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach voor het eerst in Nederland wordt uitgevoerd. De eer is aan Toonkunst Rotterdam onder leiding van Woldemanr Bargiel. Inmiddels kent Nederland ene grote Matthäus-traditie die mede dankzij Willem Mengelberg en De Nederlandse Bachvereniging heeft kunnen ontstaan.

Willem Mengelberg voert het werk voor het eerst met het Concertgebouworkest uit op 8 april 1899. Hij pakt dit groots aan met een orkest en koor van in totaal 450 mensen. Hij verving bovendien wat instrumenten en kortte het stuk sterk in.

Niet iedereen is even gelukkig met deze aanpak, vooral het koor maakte bezwaar. Maar de traditie is gevestigd.
Hier kunt u luisteren fragmenten uit de Matthäuspassion uit 1936 waarin Willem Mengelberg het Concertgebouworkest en het Toonkunstkoor Amsterdam leidt.

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Selectie

Omroeparchief: de Matthäuspassion door het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly

Dit concert is nog 53 dagen te beluisteren in het

In 1999  - honderd jaar na Willem Mengelberg - dirigeert chefdirigent Riccardo Chailly voor het eerst  en tegelijkertijd voor het laatst de Matthäuspassion bij het Koninklijk Concertgebouworkest.

Na lang aarzelen treedt Chailly daarmee in de voetsporen van illustere voorgangers: Willem Mengelberg, Eduard van Beinum, en  Eugen Jochum o.a., maar ook van Nikolaus Harnoncourt: de man die het roer drastisch omgooide met zijn historiserende visie op de uitvoeringspraktijk.

Riccardo Chailly - bekend om zijn opera-interpretaties - hecht groot belang aan de expressie van de tekst. In een interview voorafgaand aan zijn Matthäus vertelt hij:

"De Matthäus gaat alles te boven. (...) Als ik mijn standpunt zou moeten verwoorden zou het zo zijn: De interpreet is het medium en draagt de emotie van de muziek over op de luisteraar'.

 

 

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel I - compleet
  2. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel II - compleet

Zondagmiddagconcert: de Matthäuspassion door het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Iván Fischer

Dit concert is nog 53 dagen te beluisteren in het

Iván Fischer leidt het Koninklijk Concertgebouworkest, Groot Omroep Koor, Nationaal Jongenskoor en div. solisten in de traditionele Matthäuspassion uitvoering op palmzondag.

Johann Sebasitan Bachs meesterwerk, het meeslepende lijdensverhaal van Christus, vormt voor velen een jaarlijks ritueel van bezinning.

Zoals bij zijn eerste Matthäuspassion bij het Koninklijk Concertgebouworkest in 2008 blijkt, is de dubbelkorigheid het essentiële muzikale aspect voor Fischers interpretatie.
Het essentiële inhoudelijke aspect omschrijft hij als volgt:

‘Je kunt de Matthäus niet onreligieus doen, die kun je alleen vanuit een diep, universeel religieus gevoel benaderen.’

Wie Fischer enigszins kent weet dat hij zich echter niet zal herhalen, hij zal nog dieper willen gaan.

 

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel I - compleet
  2. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel II - compleet

Omroeparchief: de Matthäuspassion door het Concertgebouworkest en diverse solisten o.l.v. Nikolaus Harnoncourt

Dit concert is nog 53 dagen te beluisteren in het

De traditie van het Koninklijk Concertgebouworkest om op Palmzondag de Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach uit te voeren gaat terug tot 1899.

In 1975 komt daarin verandering als het orkest Nikolaus Harnoncourt vraagt om voor het eerst op deze zondag Johannes Passion uit te voeren. Het leidt tot heftige discussies. De  AVRO, die al sinds de jaren twintig elke Palmzondag de Matthäuspassion rechtstreeks vanuit het Concertgebouw uitzendt, weigert deze doorbreking van de traditie te acccepteren en zendt die middag een oudere opname van de Matthäuspassion uit.

Sindsien wordt de Matthäus afgewisseld met de Johannes en staan ook modernere Passies op het programma, steeds met een andere dirigent.

Deze archiefopname stamt uit 1985: Nikolaus Harnoncourt dirigeert de Matthäus met tenor Kurt Equiluz als Evangelist en bas Robert Holl in de rol van Jezus. Onder de solisten bevinden zich verder onder andere sopraan Arleen Augér, de alten Jadwiga Rappé en Jard van Nes en bas Ruud van der Meer.

Concert informatie

  1. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel I - compleet
  2. Bach, Johann Sebastian: Matthäuspassion BWV.244 ; Deel II - compleet

Eerder uitgelicht